کيسه‌ي صفرا و بيماري هاي آن

کيسه‌ي صفرا روي سطح زيرين لوب چهارم کبد قرار دارد و عمل اصلي آن غليظ کردن، ذخيره سازي و ترشح صفراي توليد شده توسط کبد است (کيسه صفرا در تصوير بالا با رنگ سبز مشخص شده است). ترکيب اصلي صفرا را کلسترول، بيلي روبين و نمک‌هاي صفراوي تشکيل مي‌دهند.

بيلي روبين از آزاد شدن هموگلوبين در گلبول‌هاي سرخ منهدم شده به دست مي‌آيد. اين ماده پس از انتقال به کبد، از طريق صفرا دفع مي‌شود. نمک‌هاي صفراوي که به وسيله‌ي سلول‌هاي کبدي از کلسترول ساخته مي‌شوند براي هضم و جذب چربي‌ها، ويتامين‌هاي محلول در چربي و بعضي از مواد معدني ضروري مي‌باشند. صفرا وارد مجاري صفراوي شده و در نهايت از طريق مجراها وارد کيسه‌ي صفرا مي‌شود. در طي عمل هضم با رسيدن غذا به دوازدهه( قسمت فوقاني روده باريک) ، با تحريک کيسه صفرا، صفرا وارد دوازدهه مي‌شود.

بيماري‌‌هاي کيسه‌ي صفرا:

اختلالات سيستم صفراوي هر ساله ميليون‌ها نفر را مبتلا مي‌کند. بيماري‌هاي شايع مجاري صفراوي عبارت‌اند از:

- سنگ کيسه‌ي صفرا،

- سنگ مجراي اصلي صفراوي،

- التهاب کيسه‌ي صفرا و ساير بيماري‌ها.

(تصوير پايين از قسمت پشت بدن، کيسه صفرا را نشان مي دهد).

سنگ کيسه‌ي صفرا:

اين بيماري سالانه ميليون‌ها نفر را مبتلا مي‌کند در بيشتر موارد بدون علايم ظاهري است. ولي وقتي سنگ از کيسه‌ي صفرا خارج و وارد مجراي صفراوي شود، ايجاد انسداد، درد و قولنج مي‌نمايد. در صورت انسداد، التهاب کيسه صفرا به‌وجود مي‌آيد. هم‌چنين رنگ مدفوع روشن مي‌شود و در صورت ادامه وضعيت، صفرا به عقب برگشته و موجب زردي و صدمه رسيدن به کبد مي‌شود.

بيشتر سنگ‌ها از کلسترول، بيلي روبين و نمک‌هاي صفراوي تشکيل شده‌اند.

عوامل خطر ايجاد سنگ‌ها عبارت‌اند از:

مونث بودن، بارداري، سن بالا، توزيع چربي در ناحيه شکم، ديابت، استفاده از داروها (داروهاي کاهش دهنده‌ي چربي خون، ضدبارداري)، کاهش سريع وزن و غيره مي‌باشد. باکتري‌ها هم مي‌توانند در ايجاد سنگ نقش داشته باشند.

راه درمان سنگ کيسه‌ي صفرا، برداشتن کيسه‌ي صفرا به وسيله‌ي جراحي است. به ويژه اگر سنگ‌ها متعدد و بزرگ باشند. روش مخصوصي براي پيش‌گيري از سنگ کيسه‌ي صفرا، در افراد در معرض خطر وجود ندارد. عوامل تغذيه‌اي، چاقي و اجتناب از خوردن زياد غذا، بايد هر چه سريع‌تر برطرف شود. بعد از عمل جراحي و فقدان کيسه صفرا، صفرا مستقيماً از کبد به روده ترشح مي‌شود که با گذشت زمان لوله‌هاي صفراوي گشاد مي‌شوند تا بتوانند مشابه کيسه‌ي صفراي اصلي، صفرا را در خود حفظ کنند.